Image Alt

Սիսիան

Սիսիան

Սիսիանի պատմական ռեսուրսներ

Սիսիանի տարածաշրջանը հարուստ է հնագույն և միջնադարյան պատմամշակութային ժառանգությամբ, որը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում զբոսաշրջիկների համար։

Սիսիանը գտնվում է ՀՀ Սյունիքի մարզում և հանդիսանում է խոշորացված Սիսիան համայնքի վարչական կենտրոնը, որը ներառում է քաղաքը և 35 գյուղական բնակավայրեր: Տեղակայված է Որոտան գետի երկու ափերին՝ Երևան-Մեղրի միջպետական ավտոմայրուղուց 6-7 կմ հարավ: Համայնքն ունի մոտ 30 000 բնակչություն։

Պատմաաշխարհագրական առումով մշտապես մտել է Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի կամ Սիսական աշխարհի մեջ, ի սկզբանե եղել է նրա նահապետների ու իշխանական տների գահանիստը, վարչաքաղաքական ու կրոնական կենտրոնը՝ հիմնականում զբաղեցնելով պատմական Սյունիքի Ծղուկ գավառի տարածքը: Վաղ միջնադարում կրել է Սյունի անունը, իսկ 1935-1940 թթ.՝ Սիսավան անունները:

Հնագույն հուշարձաններ.
  • Քարահունջ (Զորաց Քարեր). մեգալիթյան համալիր՝ հայտնի որպես Հայաստանի «Սթոունհենջ», թվագրվում է մ.թ.ա. 3-1-ին հազարամյակներով: Կարևոր է ոչ միայն պատմական, այլև աստղագիտական նշանակությամբ:
  • Ույծի մեգալիթյան բնակատեղի. (մ.թ.ա. 3-1-ին հազարամյակներ):
  • Ուխտասարի ժայռապատկերներ․ 3300 մ բարձրության վրա մեր նախնիների կողմից բազալտե սալաքարերի վրա արված ժայռապատկերներ
  • Որոտանի քարերի սիմֆոնիա (Բազալտե սյուներ Որոտան գետի երկայնքով)
  • Պորտաքար, ծիսական քար՝ կապված հողի բերրիության, պտղաբերության և մայրության աստծո պաշտանմունքի հետ, գտնվում է 11 կմ Սիսիանից դեպի Գորիս ավտոճանապարհի եզրին
  • Աղիտուի քարանձավ, գ․ Աղիտու
Հուշարձաններ.
  • Թանահատի վանք (Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի). Թվագրվում է 4-5-րդ դարերով:
  • Սիսիանի սբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Սյունի վանք, Սիսավանի եկեղեցի), 6-7-րդ դարեր:
  • Որոտնավանք. հիշատակվում է 4-րդ դարից, զարգացում է ապրել 10-11-րդ դարերում:
  • Որոտնաբերդ. Հիշատակվում է 5-րդ դարից, եղել է կարևոր պաշտպանական կառույց:
  • Աղիտուի հուշակոթող. 6-7-րդ դարեր:
  • Սյունի բերդ. վաղ միջնադարյան ամրոց՝ Որոտան գետի ձախ ափին:
  • Վասակաբերդ (13-րդ դար), գ․ Հացավան
  • Մելիք Թանգու կամուրջ (19-րդ դար), գ․ Որոտան
  • Արզումանի կամուրջ (17-րդ դար), գ․ Դարպաս
  • Շաղատի ձիթհան (19-րդ դար)
  • Տոլորսի ջրասույզ սբ Հռիփսիմե եկեղեցի
  • սբ Գևորգ եկեղեցի, (17-րդ դար), գ․ Լոր
  • Լորիկ իշխանի մահարձան, գ․ Լոր
  • Անգեղակոթի գերեզմանատուն
  • սբ Ստեփանոս եկեղեցի, գ․ Անգեղակոթ
  • Աղջկա արձան, Սիսիան
  • 40 աղբյուր հուշարձան, Սիսիան
Թանգարաններ և մշակութային կենտրոններ.
  • Սիսիանի պատմության թանգարան. Զբոսաշրջիկների մշտական այցելավայրերից է՝ տարածաշրջանի հարուստ պատմությունը ներկայացնելու համար:
  • Հայաստանի պետական պատկերասրահի Սիսիանի մասնաճյուղ
  • Համո Սահյանի տուն-թանգարան, գ․ Լոր
  • Արտաշես Հովսեփյանի և Զաքար Խաչատրյանի տուն-թանգարան

Սիսիանի բնական ռեսուրսներ

Սիսիանի տարածաշրջանը գտնվում է Սյունիքի բարձրավանդակի և Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հատման գոտում, ինչը պայմանավորում է նրա բնության բազմազանությունն ու ռեսուրսները:

Ջրային ռեսուրսներ.
  • Որոտան գետի ավազան. տարածաշրջանի բոլոր գետերը պատկանում են Որոտան գետի ավազանին (Որոտան, Այրիգետ, Շաքի, Լորագետ և այլն):
  • Շաքիի ջրվեժ. Հայաստանի ամենագեղեցիկ բնական հուշարձաններից է և զբոսաշրջային կարևոր վայր:
  • Ջրամբարներ. Սպանդարյանի, Անգեղակոթի, Շամբի և Տոլորսի ջրամբարները, որոնք նաև հիդրոէներգետիկ համակարգի (Որոտանի ՀԷԿ համալիր) մաս են կազմում:
  • Հանքային ջրեր. Սիսիանը հարուստ է տաք հանքային աղբյուրներով։ Այս աղբյուրները ժողովուրդն անվանել է «թթու ջուր» կամ «կծու ջուր»: Որոտան գյուղում կա մոտ 40C ջերմությամբ հանքային աղբյուր:
Հանքահումքային ռեսուրսներ.

Տարածաշրջանում առկա են պղինձ-մոլիբդենային և ոսկի-բազմամետաղային հանքավայրեր ու հանքերևակումներ, ինչպես նաև ոչ մետաղական հանքեր:

Բուսական և կենդանական աշխարհ.

Լծենի և Արևիսի անտառներն ու ընդհանուր տարածքը հարուստ է կենդանական աշխարհով: Կենդանիներից հանդիպում են արջ, գայլ, աղվես, նապաստակ, վայրի այծեր, խոզեր, լուսաններ և կզաքիսներ: Գետերն ու լճերը հարուստ են ձկներով:

Ռելիեֆ և կլիմա.

Սիսիանի գոգավորությունն ունի լեռնային ռելիեֆ, որը ձևավորում է հատուկ կլիմայական պայմաններ, որտեղ տեղումները համեմատաբար քիչ են, բայց առկա է բարենպաստ միջավայր գյուղատնտեսության որոշ ճյուղերի զարգացման համար:

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit sed.

Follow us on